Hakkında
Şeyhu’r-Reîs Ebû Ali Hüseyn İbn Abdillah ibn Sînâ el-Buhârî; 370/980 yılında, Buhârâ’nın Efşâne kasabasında doğdu. On yaşında Kurân’ı hıfz etmiş ve birçok ilimlerde eğitimini tamamlamıştı. İlk gençliğinde, Abdullah Nâtilî adında bir zattan felsefe ve mantık tahsîl etti. Fakat asıl uzmanlığı tıp ilmindeydi. Kendisi şöyle diyor; “geceleri de okumak ve yazmakla meşgul olurdum. Uyku bastıracak dahi olsa, bir bardak bir şeyler içerek açılıyor, yeniden çalışmaya koyuluyordum.”
İbn Sînâ’nın yetişmesinde, o dönemde Buhârâ’da bulunan muazzam kütüphânenin mühim bir payı vardır. Nitekim Sâmânî hükümdârı Nûh b. Sâmân’ı tedâvî etmesi üzerine bu kütüphânenin başına getirilmiş, kendisini “Şeyhu’r Reîs” yapacak geniş bilgisini burada devşirmiştir. Fakat yirmi yaşlarına geldiğinde, Sâmânî hükümdârının vefâtını izleyen dönemde çıkan karışıklıklar, onu Buhârâ’yı terke mecbûr etti. Bundan sonraki hayatı oldukça karışık ve sıkıntılıdır. Önce Harizm’e sığınmış burada Bîrûnî ve Ebû Saîd Ebû’l Hayr gibi önde gelen âlim ve sûfîlerle tanışıp görüşmüştür. 1009 yılında Gazneli Mahmûd’un tâkibinden kaçarak bitkin bir halde Irâk-ı Acem’e sığındı. Parçalanmış Büveyhî devletinin ortaya çıkardığı küçük emîrliklerin birinden ötekine sığınmak sûretiyle sıkıntılı zamanlar geçirdi. Bu sıkıntılı hayatta bazen hekîm bazen vezîr bazen de siyâsî mahkûm idi. Binlerce sayfayı tutan eserlerini, böyle sıkıntılı bir hayat sürerken nasıl yazdığına şaşırmamak elde değildir. Genç sayılabilecek bir yaşta, 1037 Haziran’ının yirmi birinde Hamedânda vefât etti.